Oświetlenie stanowisk pracy z komputerem

Fakt, że komputer stał się jednym z podstawowych narzędzi pracy, a liczba jego użytkowników przez ostatnie 10 lat gwałtownie wzrosła i nadal wzrasta, spowodował zwiększenie zainteresowania problemami dotyczącymi dolegliwości występujących na stanowisku z komputerem oraz nad sposobami ich ograniczania. Z uwagi na to, że praca przy monitorze ekranowym powoduje obciążenie narządu wzroku, istotnym elementem wpływającym na komfort pracy wzrokowej jest właściwe oświetlenie stanowiska pracy.

Wyniki wielu różnorodnych badań przyczyniły się do sformułowania wymagań oraz zaleceń dotyczących oświetlenia stanowisk pracy z komputerem, które w normach zagranicznych dość często różnią się między sobą. Różnice te niejednokrotnie wynikają z charakteru pracy wykonywanej przy komputerze. Zapewnienie właściwych warunków pracy wzrokowej nie ogranicza się wyłącznie do odpowiedniego poziomu natężenia oświetlenia oraz ograniczenia olśnienia. Należy również dążyć do wykreowania przyjemnego otoczenia świetlnego poprzez właściwe rozkłady luminancji w polu pracy wzrokowej, dzięki którym użytkownicy będą czuli się dobrze przebywając w danym pomieszczeniu. Tak więc do podstawowych wymagań stawianych oświetleniu stanowisk pracy z komputerem należą: poziom natężenia oświetlenia, rozkład luminancji w polu pracy wzrokowej oraz ograniczenie olśnienia bezpośredniego i odbiciowego od opraw oświetleniowych.

Poziom natężenia oświetlenia

Praca przy monitorach ekranowych wiąże się z wykonywaniem co najmniej dwóch odmiennych zadań wzrokowych:

Wobec tego należy stosować takie oświetlenie, które zapewni dobre warunki widzenia dla obu wymienionych zadań. Tak więc wymagania dotyczące poziomu natężenia oświetlenia sprowadzają się do zapewnienia dość wysokiego poziomu natężenia oświetlenia na płaszczyźnie dokumentu i klawiatury (najczęściej poziomej) oraz do ograniczenia poziomu natężenia oświetlenia w płaszczyźnie ekranu (pionowej).

Polska norma zaleca jedynie, aby poziom średniego natężenia oświetlenia nie wynosił mniej niż 500 lx i nie precyzuje żadnych dodatkowych zaleceń. Norma międzynarodowa ISO, uwzględniając specyfikę pracy wzrokowej przy komputerze, zaleca wybór jednego z trzech wymienionych w tabeli poziomów natężenia oświetlenia. Wybór odpowiedniej wartości z zalecanego zakresu zależy od rodzaju i nasilenia wykonywanej pracy wzrokowej, np. przy pracach dorywczych i mało obciążających narząd wzroku wystarcza poziom 300 lx. Przykłady zalecanych poziomów natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy z komputerem przedstawia tabela.

Wybrane wymagania poziomu natężenia oświetlenia na stanowisku pracy z komputerem (płaszczyzna pozioma)

Kraj Średnie natężenie oświetlenia [lx]
Polska min 500
Niemcy 300 - 500*
Usa 500 - 750
Wielka Brytania 300 - 500
Szwecja 200 - 300
Austria min 200
ISO 8995 300 - 500 - 750
Lighting Handbook max 500
* -kontrast dodatni (ciemne znaki na jasnym tle)
 

Rozkład luminancji >>>